گيتار فلامنکو از لحاظ ساختاری عنوان مقاله ای است از هنرمند عزيز کشورمان آثای کامبيز سینی چی :سازنده گيتار و عود

ادامه مطلب 

 گيتار فلامنكو از لحاظ ساختاری :در حدود قرن  هجدهم ميلادی در اسپانيا مردی به نام "آنتونيو دتورس خارادو" طراحی و ساخت گيتار مدرن امروزی را بنيان نهاد. بعد از او سازندگان بزرگی در اسپانيا و ديگر نقاط اروپا با الهام از ايده های او به فرم های کاملتری در ساخت گيتار کلاسيک و فلامنکو دست پيدا کردند.

 از جمله اين افراد ميتوان به "خوزه راميرز" ، "مارسلو باربرو" ، "ايگناسيو فلتا" ، "مانوئل ريس" ، "خوزه رومانيوس" و ... اشاره کرد. به شکل کلی گيتار فلامنکو دارای شاخص هائی است که آن را از گيتار کلاسيک متمايز ميکند.

آنتونيو تورس

 جنس صدايی که گيتار فلامنکو توليد ميکند ، بيشتر صدائی خشک و ترد و ضرب گونه (Percussive) و با ماندگاری صدای کمتری نسبت به گيتار کلاسيک ميباشد. يکی از فاکتورهای مهمی که به اين فرم صدا در گيتار فلامنکو کمک ميکند ،

 استفاده از چوب سرو (Cypress) که در پشت و کنار گيتار بکار ميرود ، ميباشد. اين چوب به رنگ ليموئی و بسيار سبک و مقاوم است و بيشتر در سواحل مديترانه رويش دارد و ميتوان آنرا به سادگی به ضخامت های لازم رساند بدون آنکه خطر پيچيدگی و يا شکستگی در آن بوجود آيد.

گرچه سازندگان گيتار فلامنکو از چوب "رز برزيلی" (Brazilian Rosewood) نيز برای پشت و کنار گيتار استفاده ميکنند که اين فرم از گيتارها به نام Flamenco Negra (فلامنکو سياه) معروفند و دارای صدای مدرن تری ميباشند.

در گيتار های سنتی فلامنکو سيمها توسط گوشی های چوبی (Peg) از جنس چوب آبنوس (Ebony) کوک ميشوند. استفاده از اين گوشی ها در وزن ساز تاثير دارد و از لحاظ اقتصادی به صرفه تر ميباشد ولی از طرف ديگر کوک کردن ساز در اين حالت کمی مشکل تر ميباشد.

البته امروز استفاده از Tuning Machine بيشتر متداول گشته ، هم به دليل دقت در کوک و هم راحتی آن. وزن سبک و یا در واقع ساختمان سبک گيتار فلامنکو هم در ايجاد صدای خاص آن تاثير زيادی دارد. سازندگان گيتار فلامنکو به گونه ای ساز را طراحی ميکنند که علاوه بر استحکام ، وزن آن هم تا حد امکان کم باشد.

اکشن (فاصله سيم تا دسته گيتار) نيز در گيتار فلامنکو پارامتر بسيار ضريفی ميباشد ، زيرا علاوه بر پائين بودن آن که موجب سرعت بيشتر و راحتی در نوازندگی ميباشد ، سيم ها نبايد صدای گز (Buzz) دهند.

 اما در عين حال در بعضی از تکنيک های نوازندگی گيتار فلامنکو مثل Rasgueo نوازنده برای ايجاد فضای بهترضربه گونه موزيک خود ، احتياج به کمی گز در سيم ها دارد. مولد اصلی صدا در ساختمان يک گيتار ، صفحه رو يا صفحه صدا (Sound Board) آن ميباشد.

در گيتار های فلامنکو يا کلاسيک اين صفحه از جنس چوب "سرو قرمز" (Red Cedar) يا "صنوبر" (Spruce) ميباشد. هرچه اين چوبها مرغوبتر باشند صدای توليد شده توسط گيتار قوی تر و بهتر ميباشد. سازندگان گيتار فلامنکو بنا به سليقه خود يکی از اين چوبها را برای صفحه صدای گيتار استفاده ميکنند.

 معمولا چوب "سرو قرمز" سريعتر به قله صدای خود ميرسد و صدائی که توسط اين چوب در گيتار توليد ميشود دارای حجم و قدرت بالا و حس گرمتری ميباشد حال آنکه چوب "صنوبر" برای رسيدن به قله صدای خود احتياج به زمان بيشتری دارد و دارای رنگ آميزی صدای وسيعتر و استحکام بيشتری ميباشد.

در زير يا کف صفحه صدا ، پل بندی هايی (Fan Bracing) وجود دارند که در واقع اين اسکلت بندی ، اولا لرزش صفحه و فرم لرزش آن را تعين ميکنند و دوما باعث استحکام و مقاومت صفحه بر اثر نيروی وارده از کشش سيم ها بر روی آن ميشوند.

 طراحی اين پل بندی ها در گيتار فلامنکو دارای تفاوت هايی نسبت به گيتار کلاسيک است و اين فاکتور بعلاوه بحث ضخامت صفحه رو ميتواند در توليد صدای خاص گيتار فلامنکو بسيار موثر باشد.

يکی از نکاتی که در گيتار فلامنکو وجود دارد ، استفاده از طلقی از جنس پلاستيک خشک و بسيار نازک است که بر روی صفحه گيتار ميچسبد تا در زمان اجرای تکنيک "گلپ" بر روی ساز ، چوب آسيب نبيند و آن Golpeador گفته ميشود. شايان ذکر است در انتخاب يک گيتار خوب فلامنکو بعضی از نکات را بايد در نظر گرفت :

١- صدا ، که دارای شاخص های خاصی ميباشد که از آنجمله ميتوان به موارد زير اشاره کرد: - نوع چوب بکار رفته در ساز. - بالانس بودن سيم های بم و زير. - قدرت تفکيک صدائی. -ماندگاری متناسب صدا. - ولوم و بلندی صدا. - يکنواخت بودن صدائی که ساز توليد ميکند.

2- مشاهده اکشن متناسب در ساز.

 3- ظاهر زيبا و تميز گيتار از لحاظ ساخت.

4- نداشتن شکاف يا ترک در تمام قسمت های ساز و نداشتن تاب يا پيچيدگی در طول دسته و Fingerboard گيتار.